Geschiedenis

Ouderkerk is een landelijke gemeente gelegen in de Krimpenerwaard, aan de rand van het Groene Hart. De gemeente bestaat uit een tweetal kernen, Gouderak en Ouderkerk aan den IJssel en een buurtschap genaamd Lageweg. De gemeente heeft een oppervlakte van 2855 ha en grenst aan de Hollandsche IJssel vanaf Krimpen aan den IJssel tot aan Gouda over een lengte van ca. 15 km. De afstand van de kern van Ouderkerk aan den IJssel tot die van Gouderak is 8 km. Ongeveer halverwege deze twee dorpen ligt het buurtschap Lageweg.

Ouderkerk aan den IJssel
Het dorp Ouderkerk aan den IJssel telt ruim 5600 inwoners en is ruim 700 jaar oud. Bij de stichting van het dorp heeft de IJssel als uitgangspunt gediend. In de loop van de eeuwen heeft het dorp een agrarisch karakter gehad en in zekere zin tot nu behouden. Ook de binnenscheep-vaart heeft, uiteraard mede bepaald door de ligging van het dorp aan de rivier, een belangrijke stempel op de dorpsgemeenschap gedrukt.

Wat betreft het ontstaan van het dorp, daar zijn weinig concrete gegevens over bekend. Het enige wat gesteld kan worden is dat het tegenwoordige schip van de Hervormde Kerk uit het begin van de 12e eeuw dateert. In de Hervormde Kerk, welke met die van Sassenheim tot de oudste kerken van Zuid-Holland wordt gerekend, bevindt zich een graftombe van de graven van Nassau (Lalecq). Op de plaats van café "De Harmonie" stond vroeger 't Herenhuis, vermoedelijk het oude veerhuis, waarin tevens een herberg was gevestigd en de rechtkamer was ondergebracht. Vóór 1541 had Ouderkerk aan den IJssel reeds een school. Ouderkerk aan den IJssel telde vroeger vele watermolens, welke na 1916 allemaal zijn afgebroken. Aan de rivierzijde stonden 2 molens, welke aan het dorpsbeeld een karakteristiek gezicht gaven. De laatste molen is in 1958 door brand verloren gegaan. Langs de Hollandsche IJssel lagen in deze gemeente vroeger zes steenfabrieken. Namen als de Schans, Spreeuwenhoek, Dikke Boom en Molenplaats herinneren hier nog aan.

Na de stormvloed van 1916 werd de dijk aanmerkelijk opgehoogd. Hierdoor verloor vooral de Dorpsstraat veel van zijn aanzien. Tijdens de watersnood van 1953 vond nabij de voormalige Gereformeerde Kerk een dijkdoorbraak plaats.

Gouderak

Gouderak (ca. 2.500 inwoners) is één van de jongste rivierdorpen in de Krimpenerwaard. In het jaar 1274 komt men voor het eerst de naam "Gouderak" tegen. Een rak is een recht stuk in een rivier tussen twee bochten.

Ruim een halve eeuw later vinden we Gouderak terug als "ambachtsheerlijkheid". Het voornaamste recht van deze heerlijkheid was het oefenen der rechtspraak. Het rechthuis kon men vinden in het meest oostelijke deel van Gouderak, Stolwijkersluis (sinds 1963 behorende bij de gemeente Gouda). In de 15e eeuw begint de veeteelt zich als bestaansmiddel te ontwikkelen. Twee eeuwen later gaat de industrie in de vorm van touwslagerijen en steenbakkerijen een belangrijke plaats in Gouderak innemen. Daarnaast zijn vermeldenswaard de rietmattenmakerij en de scheepswerven.

Hoe klein Gouderak is geweest kan men opmaken uit een oude opgave omtrent de stand der bevolking. Daarin is vermeld dat in het dorp niet meer dan ca. 50 huizen stonden. In 1632 waren dit er ongeveer 70 met een inwonertal van 400.

Klik hier voor het actuele aantal inwoners.