Verspreiding en besmetting
Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie Coxiella burnetii via de lucht in een gebied waar besmette melkgeiten- en melkschapenbedrijven zijn. Hoe dichter bij het bedrijf, hoe groter de kans op het inademen van de bacterie. Aangenomen wordt dat er een verhoogde kans is op het oplopen van Q-koorts in een cirkel van 5 kilometer rond een besmet bedrijf.
Ook kunt u Q-koorts oplopen door direct contact met besmette geiten en schapen, bijvoorbeeld als u met dieren of mest werkt. De bacterie zit niet in het vlees van dieren. U kunt gerust gepasteuriseerde geiten- of schapenmelk drinken en geiten- of schapenkaas eten. Daar kunt u geen Q-koorts van krijgen. Besmette geiten- of schapenbedrijven mogen geen producten van rauwe melk meer verkopen. (Wel kunt u het beste voorzichtig zijn met rauwe melk en producten gemaakt van rauwe melk, ook omdat daar andere ziektekiemen in kunnen zitten).
Wanneer kan ik Q-koorts krijgen?
De afgelopen jaren bleek dat mensen het meeste risico lopen op besmetting in de lammerperiode van februari tot en met mei. De tijd tussen besmetting en het ontstaan van klachten is gemiddeld 2-3 weken, oplopend tot 6 weken. Daarom worden de meeste mensen ziek van maart tot en met juli. Buiten deze periode is het risico om Q-koorts op te lopen gering.
Klachten bij Q-koorts
Meer dan de helft van de mensen met Q-koorts heeft nagenoeg geen klachten. Mensen die wel klachten hebben, krijgen meestal (aanhoudende) koorts en heftige hoofdpijn. Andere klachten kunnen zijn: hoesten, spierpijn, gewrichtspijn, koude rillingen, nachtelijk zweten, malaise en vermoeidheid. Bij een ernstig verloop krijgen mensen een longontsteking met droge hoest en pijn op de borst. Sommige mensen krijgen een leverontsteking. Q-koorts komt vaker voor bij mensen die roken. Q-koorts komt weinig voor bij kinderen en baby's.
Behandeling bij Q-koorts
Woont u of bent u in een gebied geweest waar Q-koorts voorkomt? Ga dan naar de huisarts als u bovenstaande klachten heeft; zeker buiten het griepseizoen (het griepseizoen is van november tot en met maart). De huisarts beslist of bloedonderzoek nodig is. Als Q-koorts is vastgesteld, dan wordt u meestal behandeld met een antibioticumkuur. Na Q-koorts kunt u lang last houden van vermoeidheid. Sommige mensen hebben meer dan een jaar lang last van deze vermoeidheid. De vermoeidheid is niet te behandelen, maar zal uiteindelijk wel verdwijnen.
Wie kunnen ernstig ziek worden van Q-koorts
Iedereen kan Q-koorts krijgen. De kans om ernstig ziek te worden na besmetting is groter voor:
- zwangere vrouwen;
- mensen met een hartklepafwijking en mensen die een hartoperatie gehad hebben in het verleden;
- mensen met een afweerstoornis, bijvoorbeeld door kanker of door medicijnen die het immuunsysteem onderdrukken.
Bij deze personen raden wij vooral aan om tijdig naar de huisarts te gaan bij klachten. Hoe eerder u behandeld wordt, hoe beter.
Meer weten?
Voor meer informatie kunt u kijken op www.qkoortsinnederland.nl of www.rivm.nl/q-koorts. Voor vragen over de Q-koorts en te nemen hygiëne maatregelen kunt u terecht bij het cluster Milieu, Hygiëne en Gezondheid van de GGD Hollands Midden: (071) 516 33 81 of mhg@ggdhm.nl.
Q-koorts patiënten en medici met vragen kunnen contact opnemen met het team Infectieziekten: (0182) 545 645 of (071) 516 33 61 of infectieziekten@ggdhm.nl
